Nhà vệ sinh, phòng tắm có mùi hôi thì xông không giải quyết được: phần lớn mùi đến từ xi phông khô, lỗ thoát sàn hở, ron gạch mốc, khăn ẩm hoặc quạt hút yếu, phải tìm và xử lý nguồn trước. Khi nguồn đã sạch, nên tạo mùi bằng cách không khói như túi thảo mộc khô, tinh dầu, trầm hơ điện chạy ngắn, vì phòng tắm nhỏ, kín, ẩm và nhiều hoá chất tẩy rửa, không hợp với lửa trần.
Theo nếp nhiều nhà, khi xông cả nhà người ta cũng mang đĩa bột đi qua cửa nhà vệ sinh. Bài này không bàn ý nghĩa của việc đó, chỉ nói chuyện thực tế: làm sao để nhà vệ sinh không hôi, và nếu muốn có mùi thơm thì chọn cách nào cho an toàn.
Mùi hôi nhà vệ sinh đến từ đâu
Xi phông và lỗ thoát sàn khô nước. Ống thoát dưới lavabo, dưới sàn tắm có đoạn cong giữ nước để chặn hơi cống. Nhà vệ sinh ít dùng, đi vắng lâu, trời nóng làm nước bốc hơi hết, hơi cống đi thẳng lên. Đổ một gáo nước vào từng lỗ thoát thường hết ngay.
Lỗ thoát sàn không có nắp chặn mùi hoặc nắp hỏng. Nhiều nhà cũ dùng nắp lưới đơn giản. Thay loại có cơ chế chặn mùi là việc thợ nước làm nhanh.
Chân bồn cầu hở, ron bị nứt. Hơi cống thoát ra quanh chân bồn, mùi khai nặng dù lau sạch. Cần thợ tháo và làm lại gioăng.
Ron gạch, góc tường mốc đen. Mốc có mùi ẩm đặc trưng. Cạo, làm sạch ron, giữ phòng khô sau khi tắm.
Khăn tắm, thảm chùi chân ẩm lâu ngày. Vải ẩm trong phòng kín sinh mùi chua. Phơi nắng, giặt thường xuyên hơn.
Thùng rác có nắp kém, rác để lâu. Đổ rác mỗi ngày, rửa thùng định kỳ.
Quạt hút yếu hoặc không có. Không có đường cho hơi ẩm và mùi ra ngoài thì mọi mùi tích lại. Vệ sinh cánh quạt, kiểm tra quạt còn hút được không.
Trình tự xử lý trước khi nghĩ đến mùi thơm
Làm lần lượt từ dễ đến khó; nhiều nhà chỉ cần tới bước ba là hết mùi:
- Đổ nước vào mọi lỗ thoát: lavabo, sàn tắm, sàn khu bồn cầu, máy giặt nếu đặt trong đó.
- Mở cửa, bật quạt hút ít nhất nửa giờ; nếu có cửa sổ thì mở hẳn.
- Cọ bồn cầu, nhất là mép trong vành bồn và chân bồn, bằng chất tẩy dành cho bồn cầu theo hướng dẫn trên chai.
- Cọ ron gạch, góc tường, rèm nhà tắm; giặt khăn, thảm chùi chân.
- Đổ rác, rửa thùng rác, lau bên dưới lavabo.
- Nếu mùi vẫn còn sau vài ngày, kiểm tra nắp thoát sàn, chân bồn cầu, ống thông hơi; gọi thợ nước hoặc dịch vụ vệ sinh.
Một điều cần nói rõ: không trộn các chất tẩy rửa với nhau, nhất là nước tẩy có clo với chất tẩy có axit hay amoniac. Hỗn hợp đó sinh khí độc, đặc biệt nguy hiểm trong phòng tắm nhỏ. Mỗi lần chỉ dùng một loại, xả sạch nước rồi mới dùng loại khác.
Vì sao không nên đốt bột, nụ trầm trong nhà vệ sinh
Phòng tắm là nơi nhỏ nhất, kín nhất trong nhà. Nhiều căn hộ có nhà vệ sinh không cửa sổ, chỉ có quạt hút. Đốt một nhúm bột trong đó, khói đặc lại rất nhanh, người bước vào ngay sau sẽ cay mắt, ho. Khói còn bám vào trần thạch cao ẩm, để lại vệt vàng khó lau.
Phòng tắm cũng chứa nhiều thứ không nên ở gần lửa: chai xịt tóc, xịt khử mùi có chất đẩy dễ cháy, cồn sát khuẩn, khăn giấy, rèm ni-lông. Sàn ướt khiến người đi lại dễ trượt chân làm đổ đĩa đang cháy. Và vì nhà vệ sinh là nơi mọi người vào ra liên tục, khó có ai trông đĩa hương tới lúc tàn.
Thêm một chuyện ít người để ý: mùi khói xông lẫn với mùi chất tẩy rửa vừa dùng thường cho ra một mùi rất khó chịu, có khi làm người vào sau tưởng có gì đó đang cháy. Nếu vừa cọ rửa nhà vệ sinh bằng hoá chất, hãy mở quạt, mở cửa cho mùi hoá chất bay hết trước khi mang bất cứ thứ gì có lửa đi qua; với nhiều nhà, ngày tổng vệ sinh không cần thêm khói nữa.
Nếu gia đình muốn theo nếp xông cả nhà, cách hợp lý là cầm đĩa xông đi qua cửa nhà vệ sinh trong vài giây với cửa sổ, quạt hút đang mở, rồi mang đĩa đi tiếp, không đặt đĩa lại bên trong. Phần mùi thơm hằng ngày giao cho những cách không khói ở mục dưới.
Những cách tạo mùi không khói cho nhà vệ sinh
So sánh nhanh các cách phổ biến, để chọn theo điều kiện của từng nhà:
| Cách | Ưu điểm | Nhược điểm | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Túi thảo mộc khô (quế, hồi, vỏ bưởi, sả khô) | Rẻ, tự làm, không lửa | Dễ ẩm, mất mùi nhanh trong phòng tắm | Treo xa vòi sen, thay mỗi tuần |
| Tinh dầu nhỏ vào miếng gỗ, đá hút | Gọn, mùi rõ | Mùi tan nhanh, cần nhỏ lại | Để xa tầm tay trẻ; nhà nuôi mèo cẩn thận |
| Máy khuếch tán chạy ngắn | Mùi đều | Thêm ẩm cho phòng vốn đã ẩm | Hợp phòng có cửa sổ, chạy ít |
| Trầm hơ trên bếp điện ở phòng ngoài | Mùi trầm sạch theo gió vào trong | Cần thiết bị, có người trông | Không mang thiết bị điện vào chỗ ướt |
| Hoa tươi có mùi nhẹ, cây lá thơm | Đẹp, dễ chịu | Hoa héo nhanh, cây cần ánh sáng | Thay nước bình hoa thường xuyên |
Những cách này chỉ có ý nghĩa khi nguồn hôi đã được xử lý. Một túi quế treo trong nhà tắm có lỗ thoát sàn khô nước sẽ không thơm nổi.
Nhà vệ sinh không cửa sổ trong căn hộ
Kiểu nhà vệ sinh nằm giữa căn hộ, không cửa sổ, chỉ có quạt hút ra ống chung khá phổ biến ở chung cư. Ở đây, quạt hút là phổi của căn phòng. Nên để ý quạt có thực sự hút không: đưa một mảnh giấy nhỏ lên gần miệng quạt, giấy bị hút dính vào là quạt còn tốt, giấy đứng yên là quạt yếu hoặc ống tắc. Lưới quạt bám bụi cũng giảm sức hút rõ rệt, nên tháo ra rửa vài tháng một lần.
Thói quen giúp nhiều nhất là để quạt chạy thêm hai mươi đến ba mươi phút sau khi tắm, mở cửa nhà vệ sinh khi không dùng để không khí trong nhà lưu thông vào, và lau khô sàn, vách kính sau khi tắm. Phòng khô thì gần như không có mùi ẩm.
Khi cả toà dùng chung trục thông hơi, đôi khi mùi từ căn khác đi ngược vào nhà mình lúc quạt tắt. Trường hợp này nên báo ban quản lý toà nhà để kiểm tra van một chiều hoặc ống chung; tự xông hay xịt thơm chỉ che được một lúc.
Giữ nhà vệ sinh thơm nhẹ mỗi ngày
Một vài thói quen nhỏ, làm đều tay thì nhà vệ sinh hầu như không cần đến hương:
- Lau khô sàn và vách sau khi tắm; treo khăn ra chỗ thoáng, không vắt trên cửa nhà tắm.
- Đổ nước vào lỗ thoát ít dùng mỗi tuần, nhất là nhà vệ sinh phòng khách hay tầng trên ít người lên.
- Đóng nắp bồn cầu trước khi xả nước để hạn chế hơi bắn ra.
- Đổ rác nhà vệ sinh mỗi ngày, lót túi trong thùng.
- Thay túi thảo mộc khô hằng tuần; túi cũ còn mùi có thể mang sang tủ giày.
- Trước khi đi xa nhiều ngày, đổ thêm nước vào lỗ thoát, đóng nắp bồn cầu, mở hé cửa nhà vệ sinh.
- Khi mùi lạ xuất hiện đột ngột, nặng, kéo dài, như mùi trứng thối, đừng xịt thơm che đi mà tìm thợ kiểm tra ống thoát.
Nhà có người lớn tuổi hoặc trẻ nhỏ, sàn nhà tắm khô ráo còn giúp chống trượt ngã, một lợi ích lớn hơn nhiều so với mùi hương.
Nhà vệ sinh dùng chung với người già, trẻ nhỏ và người dị ứng
Nhà vệ sinh là nơi mọi thành viên trong nhà đều vào, kể cả người nhạy cảm nhất. Một mùi thơm hợp với người lớn khoẻ mạnh có thể làm người bị viêm mũi dị ứng hắt hơi liên tục, làm trẻ nhỏ cay mắt. Vì vậy mùi trong nhà vệ sinh nên nhẹ hơn hẳn mùi ở phòng khách. Một túi thảo mộc khô, vài giọt tinh dầu trên miếng gỗ, là đủ; nếu người trong nhà than phiền, hãy bỏ hẳn mùi và chỉ giữ sạch, khô.
Với người lớn tuổi, nhà vệ sinh còn là nơi dễ ngã nhất trong nhà. Mọi thứ đặt thêm vào đó, từ giá đỡ túi thơm tới máy khuếch tán, đều phải nằm ở chỗ không vướng lối đi, không cần với tay hay cúi người để chạm tới. Dây điện của máy khuếch tán chạy ngang sàn ướt là điều không nên có. Đèn đủ sáng, thảm chống trượt, tay vịn chắc chắn quan trọng hơn mọi mùi hương.
Trẻ nhỏ hay tò mò với chai tinh dầu, miếng đá thơm. Tinh dầu nguyên chất không phải thứ để nếm hay bôi trực tiếp lên da trẻ. Cất chai tinh dầu ở chỗ cao, có nắp chặt, và dùng đá hút hoặc miếng gỗ đã nhỏ sẵn đặt ngoài tầm với. Nhà nuôi mèo nên đặc biệt cẩn thận vì mèo thường vào nhà vệ sinh để uống nước hay nằm trên sàn mát; với mèo, hỏi bác sĩ thú y trước khi dùng tinh dầu là cách chắc chắn nhất.
Khi nào cần gọi thợ hoặc dịch vụ vệ sinh
Mùi trứng thối hoặc mùi cống nặng xuất hiện đột ngột. Có thể là ống thoát, bể phốt hoặc ống thông hơi có vấn đề. Đây không phải việc xông hay xịt thơm giải quyết được; cần thợ nước kiểm tra.
Nước rút chậm, sàn tắm đọng nước lâu. Ống thoát bị tắc một phần là nơi tích cặn tóc, xà phòng, sinh mùi chua. Thông tắc đúng cách cần dụng cụ phù hợp; không đổ lẫn nhiều hoá chất thông tắc vào cùng một ống.
Chân bồn cầu ố vàng, có nước rỉ quanh chân. Gioăng bồn cầu hỏng, nước thải và hơi cống thoát ra sàn. Cần thợ tháo bồn làm lại.
Mốc lan rộng trên trần, tường. Mốc lan rộng thường do thấm từ tầng trên hoặc ống nước rò. Cạo lớp mốc bề mặt chỉ được một thời gian; phải tìm chỗ thấm.
Quạt hút kêu to hoặc không chạy. Quạt hỏng làm mọi biện pháp khác mất tác dụng. Thay quạt là việc của thợ điện; không tự đấu dây ở chỗ ẩm ướt.
Có nhiều gián, ruồi cống quanh lỗ thoát. Đó là dấu hiệu có nguồn hữu cơ tích tụ trong ống. Vệ sinh ống và nắp chặn mùi; nếu côn trùng nhiều, cần dịch vụ chuyên làm việc này.
Câu hỏi thường gặp
Có nên đặt đĩa bột xông trong nhà vệ sinh không?
Không nên. Nhà vệ sinh nhỏ, kín, ẩm, có nhiều bình xịt dễ cháy, sàn trơn và không ai trông đĩa đến khi tàn. Nếu muốn theo nếp xông cả nhà, chỉ cầm đĩa đi qua cửa trong vài giây với quạt hút đang chạy, rồi mang đĩa đi. Mùi thơm hằng ngày nên dùng cách không khói.
Nhà vệ sinh lâu không dùng bị mùi cống, xử lý thế nào?
Thường là nước trong xi phông và lỗ thoát sàn đã bốc hơi hết. Đổ một gáo nước vào từng lỗ thoát, xả bồn cầu, mở quạt hút. Nếu sau vài giờ vẫn còn mùi, có thể nắp thoát sàn hỏng hoặc chân bồn cầu hở, cần thợ nước kiểm tra.
Tinh dầu nào hay dùng cho nhà vệ sinh?
Nhiều nhà chọn mùi tươi như sả chanh, bưởi, bạc hà, tràm vì cho cảm giác sạch. Chỉ cần vài giọt trên miếng gỗ hay đá hút, đặt xa tầm tay trẻ. Nhà nuôi mèo nên hỏi bác sĩ thú y trước vì một số tinh dầu có thể độc với mèo. Người hen hay dị ứng nên thử rất ít.
Túi thơm trong phòng tắm bị mốc thì sao?
Phòng tắm ẩm nên túi thảo mộc khô dễ hút ẩm và mốc. Treo túi xa vòi sen, gần cửa hoặc chỗ có gió, thay mỗi tuần. Túi đã có đốm mốc hay mùi chua thì bỏ, không phơi lại dùng tiếp. Ở nhà tắm rất ẩm, tinh dầu trên đá hút bền hơn túi vải.
Có nên pha nhiều chất tẩy cho sạch và thơm nhanh?
Không. Trộn nước tẩy có clo với chất tẩy có axit hoặc amoniac sinh khí độc, rất nguy hiểm trong phòng tắm nhỏ. Mỗi lần dùng một loại theo hướng dẫn trên chai, xả sạch rồi mới dùng loại khác, mở quạt và cửa khi cọ rửa. Ai thấy khó thở khi cọ rửa cần ra chỗ thoáng ngay.
Quạt hút nhà vệ sinh nên bật bao lâu?
Nên bật trong lúc tắm và thêm khoảng hai mươi đến ba mươi phút sau khi tắm xong để hút hết hơi ẩm. Nhà vệ sinh không cửa sổ có thể cần bật lâu hơn. Vệ sinh lưới quạt định kỳ để quạt hút được tốt, và báo ban quản lý nếu ống chung có mùi đi ngược.